rc

Τρίτη, 30 Σεπτεμβρίου 2014

Emile Zola και Νικόλαος Μακκάς: δύο ερασιτέχνες φωτογράφοι στη διεθνή έκθεση του Παρισιού το 1900.


Στις 29 Σεπτεμβρίου 1902 ο Emile Zola πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 62 ετών. Εκτός από το λογοτεχνικό του έργο άφησε και ένα σημαντικό φωτογραφικό αρχείο επτά χιλιάδων γυάλινων αρνητικών το οποίο τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται στο κοινό με εκθέσεις.

Ο Εμίλ Ζολά φωτογραφημένος σε στούντιο στο Παρίσι, π. 1875 (ΦΑ. 1Ε11.029)

O Ζολά μυήθηκε στη φωτογραφία αργά, σε ηλικία 55 ετών, το 1895. Είχε σχεδόν τελειώσει το μνημειώδες έργο του "Η φυσική και κοινωνική ιστορία μιας οικογένειας την περίοδο της δεύτερης αυτοκρατορίας- Οι Ρουγκόν Μακάρ" (Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire-Les Rougon-Macquart). Απερίσπαστος, πλέον, από τη συγγραφική ανάγκη επιδόθηκε με πάθος στη φωτογραφία. Απέκτησε οκτώ μηχανές, έστησε σκοτεινό θάλαμο στο σπίτι του και δεν πέρασε ούτε μία μέρα χωρίς να φωτογραφήσει: τους οικείους του, το περιβάλλον του και φυσικά δεν έμεινε αδιάφορος από το γεγονός του αιώνα, τη Διεθνή Έκθεση του 1900. Τη φωτογράφησε συστηματικά όπως λίγοι επαγγελματίες έκαναν.
Η έκθεση άνοιξε στις 15 Απριλίου και διήρκησε μέχρι τις 12 Νοεμβρίου. Το ελληνικό περίπτερο εκτέθηκε στην "quai des nations", την κοίτη του Σηκουάνα, ανάμεσα στα περίπτερα της Σερβίας και της Σουηδίας. Ήταν ένας μικρός βυζαντινός  ναός, ο Άγιος Σώστης, που μεταφέρθηκε αργότερα στη λεωφόρο Συγγρού. Ήταν το πιο σεμνό από τα περίπτερα της έκθεσης και το μόνο που σώζεται ακόμα. Στον σύνδεσμο μπορούμε να τον δούμε φωτογραφημένο από τον Ζολά.

Ένας από τους χιλιάδες επισκέπτες της έκθεσης ήταν και ο Νικόλαος Μακκάς (1875-1949) νέος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού που πήγε στο Παρίσι εφοδιασμένος με την φωτογραφική του μηχανή. Ο Μακκάς ξεκίνησε να φωτογραφίζει γύρω στο 1895 όπως και ο Ζολά, με τη διαφορά όμως ότι ήταν πολύ νεότερος, μόλις εικοσαετής.
Νικόλαος Μακκάς, Ο Άγιος Σώστης, το ελληνικό περίπτερο στη διεθνή έκθεση του Παρισιού,  1900 ( ΦΑ. L143.073)


Νικόλαος Μακκάς, Το Palais de Trocadero, στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού,  1900 ( ΦΑ. L143.084)


Παρόμοια λήψη με το Palais de Trocadero από τον Ζολά





























Οι μελετητές του φωτογραφικού έργου του Ζολά αναφερόμενοι στην τεχνική δεξιότητα και γνώση που απέκτησε χάρη στην εντατική του ενασχόληση με τη φωτογραφία φέρνουν ως παράδειγμα τις νυχτερινές του λήψεις στη διεθνή  Έκθεση. Παρακάτω βλέπουμε μία νυχτερινή λήψη του Μακκά


Νικόλαος Μακκάς, ο Πύργος του Αϊφελ φωταγωγημένος τη νύχτα στη Διεθνή Έκθεση Παρισιού, 1900. (ΦΑ.L143.076)

Ο Νικόλαος Μακκάς στη βασιλική θαλαμηγό Αμφιτρίτη, λίγα χρόνια μετά τη Διεθνή Έκθεση ( ΦΑ. 04.16.1.121)


Ο Νικόλαος Μακκάς άφησε πλούσια φωτογραφική παραγωγή. Φωτογράφησε όπως κάθε ερασιτέχνης κάνει, την οικογένεια, τους φίλους, τα ταξίδια του, αλλά και τα μεγάλα γεγονότα της εποχής του, όπως τη Διεθνή Έκθεση του 1900 και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1906. Χρησιμοποίησε όμως τη φωτογραφία και σε όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του στο Πολεμικό Ναυτικό όπου έφθασε μέχρι το βαθμό του ναυάρχου. Μία πλήρης και συστηματική αποτύπωση του εθνικού στόλου, αλλά και πλοίων άλλων χωρών, πολύτιμη μαρτυρία σήμερα, είναι το αποτέλεσμα της φωτογραφική "εμμονής" του Μακκά. 
Το αρχείο της οικογένειας Μακκά περιήλθε στο ΕΛΙΑ με δωρεά του Νίκου Σκένδερ. Το φωτογραφικό μέρος του αρχείου περιλαμβάνει 1100 αρνητικά και 560 πρωτότυπες φωτογραφίες κολλημένες σε λευκώματα. Τμήμα του φωτογραφικού αρχείου Μακκά υπάρχει και στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο..