Παρασκευή, 10 Ιουλίου 2020

Καλό καλοκαίρι!


Τα παιδιά, επιβάτες του φέρυ-μποτ Ρίου, Αντιρρίου, αγναντεύουν τη θάλασσα, χωρίς να υποψιάζονται ότι κάποιος τα φωτογραφίζει.  Στο βάθος διακρίνεται αμυδρά το Καστέλι του Αντιρρίου.Φωτογραφία-σλάϊντ του Χρήστου Ευελπίδη, το καλοκαίρι του 1969. Πριν τη γέφυρα που δεσπόζει σήμερα, το φέρυ μόνο ένωνε τις δύο ακτές. 



Παρασκευή, 1 Μαΐου 2020

J40: Αίγιο, πρωτομαγιά 1907


Αναμνηστική οικογενειακή φωτογραφία από την πρωτομαγιά του 1907 στο Αίγιο. 
(αρχείο οικογένειας Μεγαπάνου)

Με την νοσταλγική αυτή εικόνα της belle époque, αντιπροσωπευτικό πορτραίτο μιας μεγαλοαστικής  οικογένειας, κλείνουμε την σειρά των δημοσιεύσεων J που ξεκινήσαμε την 23η Μαρτίου με την έναρξη των προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Στο διάστημα αυτό έγιναν 22 δημοσιεύσεις, όλες από το σπίτι όπως επιβαλλόταν. Το ψηφιακό απόθεμα του Αρχείου, ευτυχώς πλούσιο, επέτρεψε αυτή την "τηλε-εργασία" αποδεικνύοντας για μία ακόμα φορά την σπουδαιότητά του. Εάν κάτι διδαχθήκαμε, είναι ότι η ψηφιοποίηση πρέπει να συνεχισθεί, γιατί μόνον έτσι μπορεί να διασφαλισθεί η διατήρηση των τεκμηρίων και η πρόσβαση σε αυτά.
 Σε λίγο θα λήξει η περίοδος της συλλογικής καραντίνας μας (40 ημέρες κράτησε, όνομα και πράγμα). Η έξοδος, πολυπόθητη για πολλούς, επίφοβη για άλλους θα εγκαινιάσει νέους τρόπους συμπεριφοράς και κοινωνικής συνεύρεσης. 
Για κάποιο διάστημα δεν θα είναι δυνατή η εκτέλεση ομαδικών πορτραίτων όπως αυτό που δημοσιεύουμε σήμερα. Δεν χρειάζεται όμως να θορυβηθούμε. Το κολάζ, είναι μία παλιά τεχνική, γνώριμη στους φωτογράφους, που τώρα την έχει αναλάβει το Photoshop. Από ατομικές φωτογραφίες θα δημιουργούνται οι ομαδικές, απλά και χωρίς περιορισμούς στο πλήθος των συμμετεχόντων. 
Ένα εξαιρετικό δείγμα κολάζ αποτελεί η παρακάτω εικόνα. 
Εδώ, τρεις φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν για να γίνει αυτό το οικογενειακό πορτραίτο.
Ο  μυστακοφόρος νέος, ομογενής στο Σικάγο, ζήτησε από τον φωτογράφο να τον "ενώσει" με τον πατέρα και τη σύζυγο ή την αδελφή. Η φωτογραφία, χρονολογημένη το 1908, είναι και αυτή της μπελ επόκ, όμως διαφορετικής ατμόσφαιρας από την προηγούμενη και άλλης κοινωνικής τάξης.





Βασιλική Χατζηγεωργίου
Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ

Παρασκευή, 24 Απριλίου 2020

J33: Παρίσι, 26 Απριλίου 1961


Τετάρτη 26 Απριλίου 1961. Ο Θράσος Καστανάκης κάνει τα ψώνια του στην λαϊκή στο Παρίσι



Ο Θράσος Καστανάκης δείχνει κάτι στον πάγκο του κρεοπωλείου. Στο βάθος, η κρεοπώλης με το μπερέ, παρακολουθεί γελαστή. Βλέποντας την επόμενη φωτογραφία καταλαβαίνουμε ότι ο Καστανάκης απευθύνεται σε φίλο του που τον συνοδεύει στην αγορά, και που δεν είναι άλλος από τον Ανδρέα Εμπειρίκο.
Την φωτογραφία τραβά κατά πάσα πιθανότητα η Βιβίκα Εμπειρίκου, η οποία γνωρίζουμε ότι πήγε μαζί τους στην αγορά.

Το ημερολόγιο της Ελπίδας Καστανάκη, της συζύγου του Θράσου, μας τεκμηριώνει αυτή τη σειρά φωτογραφιών. Η οικογένεια Εμπειρίκου είχε φτάσει στο Παρίσι μερικές μέρες πριν. Ο Θράσος, την ημέρα της αγοράς, ξενάγησε τους Εμπειρίκους και τους έδειξε τους εμπόρους από τους οποίους ψώνιζε. Οι δύο όμως φίλοι δεν κουβεντιάζουν μόνο για την φρεσκάδα των σπαραγγιών και την τιμή του faux filet.
Λίγες μόνον ημέρες νωρίτερα, την 21η Απριλίου, τέσσερις γάλλοι στρατηγοί είχαν κάνει πραξικόπημα στην Αλγερία (η ημερομηνία αυτή ευνοεί τα πραξικοπήματα;).
Οι στρατηγοί αντιδρούσαν στην πολιτική του προέδρου της Δημοκρατίας, Σαρλ Ντε Γκώλ, και της κυβέρνησης της Γαλλίας κρίνοντας ότι άφηναν στην Αλγερία την αυτοδιάθεσή της, εγκαταλείποντας πρακτικά την πολιτική εξάρτησης και της αποικιοκρατίας. Το πραξικόπημα ήταν ένα από τα τελευταία επεισόδια του πολέμου της Αλγερίας ο οποίος ξεκίνησε το 1954 και τελείωσε με την ανεξαρτησία της χώρας το 1962.
Οι σελίδες του ημερολογίου της Ελπίδας Καστανάκη εκείνων των ημερών περιγράφουν την αγωνία του ζεύγους για την έκβαση του πραξικοπήματος. "Nous sommes dans une excitation folle" σημειώνει. Το ζεύγος Εμπειρίκου πήγαινε στο σπίτι των Καστανάκη καθημερινά και μαζί άκουγαν τις ειδήσεις στο ραδιόφωνο. Οι εξελίξεις στην Αλγερία ήταν ραγδαίες και πολλές φορές τα νέα ήταν αντιφατικά, επειδή η Ραδιοφωνία της χώρας βαφτιζόταν Radio France όταν περνούσε στα χέρια των πραξικοπηματιών και ξαναγινόταν Radio Alger  όταν περνούσε στα χέρια των νόμιμων εκπροσώπων και τούμπαλιν. 


Ο Θράσος Καστανάκης με το πανέρι της λαϊκής και την ομπρέλα μπροστά στον πάγκο με τα λαχανικά χαμογελά στους φίλους που τον συνοδεύουν και τον φωτογραφίζουν, το ζεύγος Ανδρέα και Βιβίκας Εμπειρίκου.


Μετά την αγορά, ο Θράσος με την οικογένεια Εμπειρίκου έκαναν την επιβεβλημένη "στάση" στο καφέ. Ο μικρός Λεωνίδας Εμπειρίκος περιεργάζεται τον Θράσο με ενδιαφέρον. Το πανέρι με τα ψώνια δεσπόζει στο τραπέζι. Τη φωτογραφία μπορεί να τραβά ο Ανδρέας ή η Βιβίκα.



Βασιλική Χατζηγεωργίου
Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ





Παρασκευή, 17 Απριλίου 2020

J26:Καλό Πάσχα

Με τις τρεις εικόνες της δεκαετίας του 1930 από τον φωτογράφο Αντώνη Οικονομίδη 
συνοδεύουμε τις ευχές μας για 
Καλή Ανάσταση

Δελφοί


Αθήνα

Καστοριά

Βασιλική Χατζηγεωργίου, Ματθίλδη Πυρλή
Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ 

Πέμπτη, 16 Απριλίου 2020

J25: Ιερουσαλήμ 1928

Μεταφερόμαστε νοερά σε ένα ταξίδι στον χρόνο και παρακολουθούμε την Ακολουθία του Μεγάλου Νιπτήρος της Μεγάλης Πέμπτης στην Ιερουσαλήμ.

Στην εξέδρα οι αρχιερείς τελούν την Ακολουθία του Νιπτήρος. Πλήθος προσκυνητών γεμίζει ασφυκτικά την Αγία Αυλή του Ναού της Αναστάσεως.

Ομάδα προσκόπων, τιμητικό άγημα για την θρησκευτική τελετή.

Μία ακόμα λήψη από την τελετή της Ακολουθίας του Μεγάλου Νιπτήρος στην Ιερουσαλήμ τη δεκαετία του 1920.  Στο passe-partout  η σφραγίδα του φωτογράφου, Μ. Σαββίδης, Ιερουσαλήμ. Στον απέναντι τοίχο έχουν στηθεί ξύλινα ικριώματα πάνω στα οποία στέκονται φωτογράφοι και κινηματογραφιστές.




Βασιλική Χατζηγεωργίου
Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ

Τρίτη, 14 Απριλίου 2020

J23: Σέρρες 1913

Θωμάς Αβραμιάδης (Αμερικανικόν Φωτογραφείον), Έλληνες στρατιώτες και αξιωματικοί κατά την περίοδο των Βαλκανικών πολέμων στην περιοχή των Σερρών.


Αν και η φωτογραφία που ακολουθεί δεν φέρει σφραγίδα του φωτογράφου όπως η παραπάνω, εικάζουμε ότι είναι και πάλι του Θωμά Αβραμιάδη επειδή έχουν το ίδιο passe-partout, και την ίδια επεξεργασία.  Πρόκειται και πάλι για ομάδα αξιωματικών κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων. Και στις δύο φωτογραφίες η κεντρική φιγούρα είναι ο αξιωματικός Μέγας Γεώργιος Οικονομίδης.


Τις φωτογραφίες δώρισε στο ΕΛΙΑ η κυρία Μαντώ Οικονομίδου, απόγονος του εικονιζόμενου.

Μόλις τον Αύγουστο του 1913, με την υπογραφή της συνθήκης του Βουκουρεστίου, η Ανατολική Μακεδονία μέχρι και την Καβάλα περιήλθε στην ελληνική κυριαρχία. Οι Βούλγαροι κατά την αποχώρησή τους βομβάρδισαν την πόλη και έκαψαν το κεντρικό της τμήμα.





Γενική άποψη των Σερρών πριν την καταστροφή.

Το 1913 ο Ελευθέριος Βενιζέλος επισκέφθηκε την πόλη των Σερρών. Στην παρακάτω φωτογραφία εικονίζεται η επιτροπή των Μακεδόνων προκρίτων που τον υποδέχθηκε.

Το ομαδικό αυτό πορτραίτο είναι αγνώστου φωτογράφου. Είναι βέβαια φτιαγμένο από επαγγελματία φωτογράφο και πιθανόν να πρόκειται για τον Αβραμιάδη, ο οποίος υπογράφει και το παρακάτω ωραίο πορτραίτο του Μαζαράκη-Αινιάν.




Βασιλική Χατζηγεωργίου
Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ